شمس الدين الشهرزوري

مقدمه 18

شرح حكمة الاشراق

بسم اللّه الرّحمن الرّحيم پيش گفتار حمد بىقياس أو را واجب است كه هستى هر چه هست از بود أو بود ؛ وسپاس فراوان به درگاه واجب الوجود كه در پرتو أنوار بلا نهايتش ، وبواسطهء فيضان جود بلا غايتش ، پس از ساليانى چند تصحيح ومقابلهء كتاب « شرح حكمة الاشراق » ، اثر پر ارزش فيلسوف اشراقي قرن هفتم هجرى ، شمس الدين محمد بن محمود شهرزورى - رضى اللّه عنه - به پايان رسيد ، واكنون به علاقه‌مندان فلسفهء اسلامى تقديم مىگردد . كتاب حاضر اولين ومفصل‌ترين شرحيست كه در أواخر قرن هفتم هجرى بر مهم‌ترين اثر اشراقي شهاب الدين يحيى سهروردى نگاشته شده است . بر خلاف آراء مستشرقين ، وبرخى مورخين فلسفه - كه قرن ششم هجرى را پايان وغايت تأليفات متون فلسفي ناب در عالم اسلام دانسته‌اند - قرن هفتم نيز شامل جريانات پويا وگسترده‌اى در فلسفه وعلوم مختلفه بوده است . أولا تحقيقات علمي در مدارس ومراكز ديرينهء اسلامى ، چون مستنصريه ونظاميه وبسيارى ديگر ، ادامه دارند ؛ ودوما مراكز علمي نوينى در مراغه وشهرهاى ديگر تأسيس گشته ولذا پژوهش‌هاى علمي ، تدريس علوم اسلامى ، وتأليف كتب ورسائل عربى وفارسي حتى در سطحى گسترده‌تر از قرون پيشين استمرار مىيابد . بيان پيشرفت‌هاى شايان توجه علوم در اين قرن - في المثل ، كشفيات خاص خواجة نصير طوسي در بيان نيم مدارات در علم نجوم ، ابداعات پر ارزش علامه قطب الدين شيرازي در رياضيات دنباله‌ها ودر حل جبري معادلات درجات بالا وچند مجهولي ، وبسيارى مسائل غامض ديگر - در اين مختصر نمىگنجند ، ولى مسلم است كه قرن هفتم پايان يكبارهء علم در عالم اسلام نيست . اما ، متأسفانه تأليفات علمي اين قرن كمتر شناخته شده‌اند وتحقيقات جامعي در باب